Tuttugasta bók Þórðar í Skógum

Bókaútgáfan Sæmundur hefur sent frá sér bókina Sýnisbók safnamanns eftir Þórð Tómasson safnvörð í Skógum. Bókin, sem er 160 bls. og í stóru broti, er tuttugasta bók Þórðar en fyrsta bók hans, Eyfellskar sagnir I kom út árið 1948.

Í Sýnisbók safnamanns rekur Þórður Tómasson ævintýralega sögu safnmunanna í Skógum. Hvernig barkrókunum á Syðstu Grund er á elleftu stundu bjargað frá því að fara í eldinn. Hvernig mögulegar leifar af bókaútgáfu Jóns Arasonar rata undir Eyjafjöll. Hvernig kirkjunnar menn togast á við safnvörðinn um listaverk úr kirkjusögu Eyfellinga.

Listasaga fátækrar bændaþjóðar sprettur fram í nákvæmri og vandaðri umfjöllun Þórðar þannig að ekkert safn á Íslandi býr að því að eiga aðra eins heimild um safnkost sinn. Safngripir Skógasafns lifna fyrir augum okkar og bera vitni um listsköpun sem samofin er harðri lífsbaráttu og skemmtilegum munnmælum:

„Guð hjálpi þér, barn, að fara svona með rúmfjölina mína sem öll er letruð guðsorði,“ segir prestsekkjan Solveig þegar Björnskotsbörnin undir Eyjafjöllum hafa hnuplað af henni rúmfjölinni til þess að renna sér á í snjónum.

Í Sýnisbók safnamanns veitir safnvörðurinn lesandanum hlutdeild og innsýn í heim sem er í senn heillandi og brotgjarn. Fram spretta karlar og kerlingar sem handléku gripi þessa og áttu sína dýrgripi ofan í útskornum trafaröskjum löngu liðins tíma. Þjóðtrú og galdur birtist okkur í skrifum um sigurlykkju sem lesandinn getur hér lært að hnýta. Sylgjulengja frá Ægissíðu er einstök heimild um smíði úr hvalbeini.