Skyrgerðin endurgerð og opnar á morgun

Elfa Dögg Þórðardóttir athafnakona opnar á morgun Skyrgerðina í Hveragerði, en hún var fyrst opnuð þar í bæ í sama húsi árið 1930.

Húsið sem var reist sem þinghús héraðsins og fyrsta skyrgerð landsins var eitt það fyrsta sem reist var í Hveragerði og á sér langa og mikla sögu sem tengist bænum og bæjarbúum sterkum böndum. Elfa Dögg hefur um áraraðir starfað í ferðaþjónustu í bænum en hún keypti gistiheimilið Frost & funa árið 2012. Því hefur hún stýrt af myndarskap frá þeim degi, stækkaði það strax árið 2013 og bætti þar að auki við veitingastaðnum Varmá árið 2014 en það er eitt vinsælasta veitingahús Suðurlands.

„Við ætlum að sýna gestunum okkar hvernig skyr er framleitt og leyfa því að smakka. Þannig er þetta sögu og matartengd ferðaþjónusta,” sagði Elva Dögg. „Hér er glæsilegt gistiheimili, fallegt bístró, glæsilegur matsölusaður og loksins aftir skyrframleiðsla en það er auðvitað gaman þar sem skyrið er að slá í gegn útúm allann heim.”

Ölfushreppur byggði Þinghúsið í Hvergerði árið 1930 og Mjólkurbú Ölfusinga byggði skyrgerð á jarðhæð þinghússins á sama tíma. Húsið var teiknað af Einari Erlendssyni, arkitekt hjá húsameistara ríkisins. Í skyrgerðinni var framleitt skyr sem var ein helsta söluvara mjólkurbúsins, einnig var þar fyrsta framleiðsla á jógúrti hér á landi sem var selt í glerflöskum og kallað heilsumjólk.

Allt frá því að húsið var byggt hefur það verið eins konar hjarta bæjarins með þinghald, matargerð og menningu sem miðju. Frá miðri síðustu öld hefur hótel- og veitingastaðarekstur verið í húsinu og þinghúsið verið nokkurs konar menningarsetur Hvergerðinga og á tímabili einn aðal samkomustaðurinn. Þar voru sýndar leiksýningar, bíósýningar, haldin brúðkaup, dansiböll og tónleikar landsfrægra listamanna.

Elfa Dögg keypti Þinghúsið og Skyrgerðina í desember 2015 með það í huga að endurvekja þetta hlutverk hússins, glæða það lífi og endurgera skyrgerðina til að gera þessum ríka þætti matar- og menningarsögu svæðisins góð skil. Framkvæmdir hafa staðið yfir í húsinu síðan þá. Fyrsti áfanginn var opnaður í fyrra. Café og bístró á jarðhæðinni og á efri hæðinni opnaði á sama tíma vandað gistiheimili. Núna opnar svo síðasti hlutinn eða endurgerð Skyrgerðarinnar sjálfrar og menningarsalurinn þar sem þinghald Ölfus og Hvergerðinga fór fram á síðustu öld en þar verður núna aðal veitingasalur Skyrgerðarinnar.

Erlendur Eiríksson leikari og matreiðslumeistari hefur verið ráðinn sem framkvæmdastjóri Skyrgerðarinnar en það má segja að styrkleikar hans séu að fullu nýttir því heimsókn í Skyrgerðina á að vera í senn bæði upplifun fyrir hug, hönd og bragðlauka.

Sögu hússins sem ein elsta skyrgerð landsins verður haldið á lofti og framleiðsla á gamaldags poka skyri er þegar hafin í húsinu að nýju. Byggð var skyrgerð í gömlum stíl inn í miðju húsinu og notast er við mjólk beint frá bænum Hvammi sem er síðasta kúabúið í Ölfusi, í framleiðsluna. Nú geta gestir komið og fylgst með hvernig gera eigi skyr, fengið fræðslu um skyrgerð og sögu þess ásamt því að smakka muninn á gamaldags skyri og skyrinu eins og það er gert nú á dögum.

Veitingahús Skyrgerðarinnar verður opið daglega og sérhæfir það sig í lambakjötinu góða þar sem kolagrillaðar kótelettur í sérútbúnum kolagrillsofni verða aðalsmerkið ásamt öðru góðgæti úr sveitinni í kring. Yfir miðjan daginn er boðið upp á úrval af heimabökuðum hnallþórum, vöfflum og brauðmeti og skyrið verður rauði þráðurinn í mörgum af réttum staðarins. Gistiheimili staðarins er með þrettán nýuppgerðum herbergjum eins og fyrr sagði, sem vandað var við að útbúa á sem hlýlegasta máta. Innifalið í næturdvöl gesta er síðan heilsusamlegur og þjóðlegur morgunverður.