Djúpnýtingarvegferð Orkuveitunnar hefur hlotið styrk upp á 10 milljónir evra, um einn og hálfan milljarð íslenskra króna, frá Horizon Europe, rannsóknar- og nýsköpunaráætlun Evrópusambandsins. Styrkurinn er ætlaður til að þróa og prófa tækni til að hagnýta jarðhita á yfir 400°C hita, sem verður bylting fyrir orkunýtingu á heimsvísu.
Djúpnýtingarvegferð Orkuveitunnar er metnaðarfull fjögurra milljarða áætlun til þriggja ára. Markmiðið er að bæta stórlega nýtingarmöguleika jarðhitasvæða með dýpri og heitari borholum ásamt því að stórauka þekkingu á sviði jarðhitarannsókna. Um þær rannsóknir var stofnað samstarf, SHiFT, þar sem eru 17 fyrirtæki, stofnanir og háskólar víða að úr Evrópu. Lýtur styrkurinn frá Horizon að því samstarfi og hafnaði í efsta sæti af öllum styrkumsækjendum.
4 milljarða vegferð Orkuveitunnar
Unnið hefur verið að því markmiði að hagnýta ofurheitan jarðhita í um tvo áratugi hér á landi og hefur það verið leitt af íslenskum orkufyrirtækjum. Sýnt hefur verið fram á nú þegar að auðlind og orka er til staðar, en næsta skref er að leysa hinar ýmsu tæknilegu áskoranir sem komið hafa upp.
„Til þess að komast dýpra þarf að þróa og hanna búnað sem stenst þær krefjandi aðstæður, eins og fóðringar, holuloka , steypu og margt fleira. Í öflugu samstarfi við innlenda og erlenda aðila ætlum við okkur að bora, prófa ólíkar lausnir í raunaðstæðum og leysa þannig hverja áskorun skref fyrir skref. Um þetta snýst djúpnýtingarvegferð Orkuveitunnar og við hlökkum til,“ segir Hera Grímsdóttir, framkvæmdastýra Rannsókna og nýsköpunar.
„Þegar okkur tekst að hagnýta ofurheitan jarðhita mun það hafa mikil áhrif á nýtingu endurnýjanlegra orkugjafa til framtíðar, bæði á Íslandi og á heimsvísu. Það er því gríðarlega ánægjulegt að taka við þessum háa styrk frá Horizon, sem sýnir tiltrú á verkefnið í heild sinni,“ segir Hera.
Hlaut hæsta styrk Loftslags- og orkusjóðs
Fyrsta skrefið í djúpnýtingarvegferðinni er að bora næstu holu í IDDP verkefninu (Iceland Deep Drilling Project) síðla árs 2026 á Nesjavöllum í öflugu samstarfi Orkuveitunnar, Landsvirkjunar, HS Orku, stjórnvalda og sveitarfélagsins Grímsnes- og Grafningshrepps. Sú borun, sem Jarðboranir munu sjá um, hlaut nýverið hæsta styrk úr Loftslags- og orkusjóði, eða 310 milljónir króna. Í kjölfarið verður önnur rannsóknarhola boruð í árslok 2027 þar sem gerðar verða rannsóknir á niðurdælingu í ofurheit kerfi.