Lágtíðnimælar tímasetja gosbyrjun með mikilli nákvæmni

Í júní setti Háskólinn í Flórens upp mælitæki í Þjórsárdalsskógi. Tilgangur stöðvanna er að vakta Heklu, Eyjafjallajökul/Kötlu og eldstöðvarnar í Vatnajökli, sem og aðrar uppsprettur lágtíðni hljóðbylgna.

Verkefnið er hluti af alþjóðaverkefninu „Futurevolc” sem Veðurstofa Íslands, Háskóli Íslands, Almannavarnir og Samsýn taka þátt í af hálfu Íslands. Var Ísland valið sem tilraunastaður enda eldgos algeng. Tækin eru svokallaðir „infrasound” mælar og eru gerðir til að mæla hljóðbylgjur á lágri tíðni (20 Hz – 0,001 Hz), sem berast um í andrúmsloftinu frá atburðum eins og eldgosum, snjóflóðum, hrapi loftsteina og fl.

Ein mælastöð samanstendur af fjórum þrýstinemum sem eru uppsettir í hring með 100-1000 metra radíus, þar sem þrír nemanna dreifa sér á hringinn og einn er staðsettur í miðjunni. Í miðjustöðinni er svo stafsetjari og gagnasöfnun, og samskiptabúnaður sem sendir gögnin í nær rauntíma til Veðurstofu Íslands. Á Íslandi var ein slík stöð fyrir í Gunnarsholti, sett upp af sömu aðilum. Tvær aðrar eru í bígerð á næsta ári, ein einhverstaðar austan Mýrdalsjökuls og önnur við Skaftafell.

Með stöðvunum má tímasetja gosbyrjun með mikilli nákvæmni sem og finna út hraða gosmakkar og hæð hans hverju sinni, sem eru nauðsynlegar upplýsingar fyrir öskuspár. Auk þess sem niðurstöðurnar nýtast sem stuðningur við aðrar mælingar af hamförum, eins og jarðskjálftamælingar og mælingar á gaslosun.

Einn helsti truflanavaldur „infrasound” mælinga er vindur og því eru tækin helst sett upp í þéttum skógi og þrýstinemarnir grafnir niður í skógarbotninn. Tilraunaskógurinn fyrir sunnan Gunnarsholt og Þjórsárdalsskógurinn eru því tilvaldir staðir hér á landi.

Frá þessu er greint á heimasíðu Skógræktarinnar