Ný skýrsla Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar sýnir að þrátt fyrir nokkurn samdrátt í byggingariðnaði á landsvísu, er uppbygging íbúðarhúsnæðis á Suðurlandi gríðarlega mikil sé miðað við höfðatölu. Sveitarfélagið Ölfus er þar í algerum sérflokki á landsvísu.
Á sama tíma fylgja þessum mikla vexti nýjar áskoranir, en uppsöfnun hefur orðið á fullbúnum íbúðum sem bíða þess að verða teknar í notkun í stærstu sveitarfélögum landshlutans.
Mánaðarskýrsla HMS frá síðasta mánuði varpar ljósi á kólnun á byggingarmarkaði á Íslandi, þar sem íbúðum í byggingu fækkaði um 11% á milli mars og september, og nýjar framkvæmdir hafa ekki verið færri síðan talningar hófust árið 2021. Á Suðurlandi er staðan hins vegar um margt sérstök, þar sem krafturinn í framkvæmdum undanfarin misseri skilar sér í góðri stöðu nokkurra sunnlenskra sveitarfélaga þegar kemur að hlutfallslegri stækkun íbúðastofnsins.
Hlutfallslega mesta uppbyggingin á Íslandi er á Suðurlandi
Þegar litið er til fjölda íbúða í byggingu, borið saman við fjölda fullbúinna íbúða sem fyrir eru í sveitarfélaginu, raða sveitarfélög á Suðurlandi á topplista HMS. Sveitarfélagið Ölfus er með hæsta hlutfall allra sveitarfélaga á landinu, en þar nema íbúðir í byggingu 15,2% af heildarfjölda fullbúinna íbúða.
Önnur sunnlensk sveitarfélög fylgja fast á hæla þeirra; Skeiða- og Gnúpverjahreppur með 10,2%, Hveragerðisbær með 9,3%, Grímsnes- og Grafningshreppur með 9,1% og Hrunamannahreppur með 8,2%.
Uppsöfnun kallar á samtal og rýni
Í frétt SASS um mánaðarskýrsluna kemur fram að hröðum vexti og breyttum markaðsaðstæðum fylgi óhjákvæmilega vaxtaverkir. Á landsvísu hefur fullbúnum íbúðum, sem ekki hafa verið teknar í notkun, fjölgað um 85% á einu ári. Þessi staða endurspeglast einnig á Suðurlandi.
Sveitarfélagið Árborg er þar umfangsmest á svæðinu. Þar eru 365 íbúðir í byggingarferli, en af þeim eru 194 á byggingarstigi 7, fullbúnar en ónotaðar. Alls hafa 99 íbúðir í Árborg staðið í þessari stöðu í ár eða lengur, sem er næstmesti fjöldi á landinu á eftir Hafnarfirði. Uppsöfnun hefur einnig orðið í Hveragerði, þar hafa 20 íbúðir verið tómar í ár eða lengur og í Ölfusi eru 16 íbúðir í sömu stöðu.
Heildarstaða framkvæmda í sveitarfélögum á Suðurlandi:
Sveitarfélagið Árborg: 365 íbúðir í byggingu (194 fullbúnar).
Sveitarfélagið Ölfus: 274 íbúðir í byggingu (117 fullbúnar).
Hveragerðisbær: 180 íbúðir í byggingu (47 fullbúnar).
Rangárþing eystra: 49 íbúðir í byggingu (3 fullbúnar).
Rangárþing ytra: 49 íbúðir í byggingu (engin fullbúin).
Vestmannaeyjar: 46 íbúðir í byggingu (20 fullbúnar).
Hrunamannahreppur: 35 íbúðir í byggingu (7 fullbúnar).
Skeiða- og Gnúpverjahreppur: 28 íbúðir í byggingu (engin fullbúin).
Mýrdalshreppur: 24 íbúðir í byggingu (engin fullbúin).
Grímsnes- og Grafningshreppur: 22 íbúðir í byggingu (engin fullbúin).
Flóahreppur: 16 íbúðir í byggingu (engin fullbúin).
Bláskógabyggð: 16 íbúðir í byggingu (3 fullbúnar).
Sveitarfélagið Hornafjörður: 49 íbúðir í byggingu (8 fullbúnar).
Skaftárhreppur: 1 íbúð í byggingu (engin fullbúin).
(Engar upplýsingar eru í skýrslunni um Ásahrepp)
Mikill vilji til uppbyggingar á Suðurlandi
„Þótt tímabundin uppsöfnun á húsnæðismarkaði sé vissulega áskorun sem þarf að taka alvarlega, staðfesta tölurnar fyrst og fremst þann mikla vilja til uppbyggingar og fjárfestingar sem er á Suðurlandi. SASS mun áfram vinna þétt með aðildarsveitarfélögum sínum í hagsmunagæslu og stefnumótun til að tryggja að grunninnviðir svæðisins haldi í við þennan mikla vöxt og styðji við sjálfbæra byggðaþróun til framtíðar,“ segir í frétt SASS.