Selfyssingurinn Jóna Harpa Gylfadóttir er í búsett í Frakklandi þar sem gífurleg hitabylgja hefur gengið yfir. Þrátt fyrir að hafa verið búsett erlendis lengi hefur Jóna Harpa aldrei upplifað annan eins hita.
„Við fluttum hingað sumarið 2016. Við vorum í Montreal í níu ár á undan en fluttum hingað til að vera nær fjölskyldunni, sem er náttúrulega ómetanlegt. Mér líkar miklu betur hér. Við erum nær Íslandi, en við vorum svolítið einangruð í Kanada,“ segir Jóna Harpa þegar blaðamaður sunnlenska.is sló á þráðinn til hennar úr tólf gráðum og rigningu.
Aðeins hægt að vera úti í skugga
„Við búum í litlu þorpi í Oise-héraðinu, um 70 km norðvestan við París og uppi í sveit þannig að það er aðeins svalara hér en í borgunum. Hitinn fór samt í 39 gráður hjá okkur. Ég hef aldrei upplifað það áður.“
„Fólk forðast það að vera úti og ef maður fer út er best að vera í skugga. Við vöknum eldsnemma því að við sofum náttúrulega ekkert mjög vel í þessum hita. Við erum vöknuð um klukkan sex til að lofta inn. Þá opnum við gluggana til að reyna að lækka hitastigið sem mest og svo um leið og sólin fer að skína svolítið inn þá lokum við gluggunum aftur.“
„Það er svolítið erfitt fyrir börn að banna þeim að vera úti en maður verður að gera það, því að það er náttúrulega alls ekki gott fyrir þau að vera úti í þessum hita og í sólinni. Ég segi við son minn að hann megi fara út að leika um morguninn og vera þá í skugga. Ástandið er sérstaklega slæmt eftir hádegi þegar sólin er hvað sterkust. Í vikunni dró ég fram garðslönguna og setti úða yfir okkur og það var alveg ótrúlega gott og svalandi, “ segir Jóna Harpa og hlær.
Loftað út snemma á morgnana og seint á kvöldin
Jóna Harpa segir að það sé margt sem þau þurfi að huga að í þessum hita, þar á meðal að passa upp á að drekka vel. „Ég passa alltaf að vera með vatnsbrúsa og drekka eins mikið og ég get og svo er nauðsynlegt að forðast sólina. Þegar sólin er svona sterk, verður maður að setja á sig sólarvörn og vera með derhúfu eða hatt, annars er hætta á að fá hitaslag og það gerðist einmitt fyrir son minn fyrir ári síðan þegar það var líka hitabylgja. Sonur minn fékk hita og varð mjög slappur eftir að hafa verið úti að leika með krökkunum í frístund en þá fór hitinn í 36 gráður. Þannig að maður þarf að passa mjög vel upp á það að fá ekki sólsting.“
„Annað sem við þurfum að passa upp á í þessum hita er að lofta vel út snemma á morgnana og síðan lofta vel út á kvöldin. Það fer að kólna upp úr klukkan tíu og þá fáum við loksins smá andvara. Þannig að maður er að sofna seint og vakna snemma.“
„Það er svo heitt í húsunum og öllum byggingum því að einangrunin er mjög léleg hérna í Frakklandi. Hitinn kemst strax inn og eins á veturna þá kemst kuldinn líka inn og þá þarf að kynda vel. Þetta er svolítill ókostur við frönsk híbýli, myndi ég segja.“
Jóna Harpa segir að börnin séu svolítið eirðarlaus í þessum hita því að þau mega ekki fara út og það er enginn skóli. „Ég er þá aðallega að tala um son minn sem er 8 ára og þarf á hreyfingu að halda. Það er ekki gott að hreyfa sig mikið þegar það er svona heitt úti. Litlu börnin sofa líka illa í þessum hita. Þeim er heitt á nóttunni og svo eru þau náttúrulega bara pirruð í þessum hita. Þannig að það er ekkert skemmtilegt.“
Blævængur og vifta staðalbúnaður
En hvernig er það fyrir Íslendinginn að upplifa svona mikinn hita? „Það er bara ömurlegt,“ segir Jóna Harpa og hlær. „Nú hef ég búið lengi í útlöndum og hef upplifað hita áður en ég venst honum aldrei. Mér líður alltaf illa þegar hitinn er kominn yfir 30 stig, það er bara svoleiðis. Ég þarf alltaf á fersku lofti að halda. Þegar við förum í sumarfrí þá förum við frekar á Vesturströndina í Frakklandi þar sem það er svalara. Við höfum farið til Suður-Frakklands en það er bara alltof heitt. Það er bara ekki gerlegt fyrir mig. Þannig að þetta venst aldrei,“ segir Jóna Harpa og hlær.
„Fólkið í vinnunni er mjög skilningsríkt og passar að hafa loftkælingu fyrir Íslendinginn. Vinnufélagarnir vorkenndu mér rosalega mikið,“ segir Jóna Harpa og hlær. „Það var staðalbúnaður hjá mér að vera með blævæng og litla viftu áður en ég fékk loftkælinguna í vinnunni,“ segir Jóna Harpa sem starfar sem verkefnastjóri í einkareknum viðskiptaháskóla.
Jóna Harpa segir að vinnuveitendur séu almennt mjög sveiganlegir þegar hitinn er svona mikill. Fólk fær til að mynda að vinna meira heiman frá sér eða þá að vinnudagurinn er styttur. „Þeir einu sem hafa fengið frí í þessum hita eru grunnskólakennarar því að að skólarnir lokuðu. Þeir sem vinna útivinnu, eins og við byggingarvinnu, garðyrkju og fleira í þeim dúr, eru eflaust að byrja daginn fyrr og enda daginn fyrr.“
Brjálað þrumuveður og önnur hitabylgja á leiðinni
Hitinn í Frakklandi náði hámarki um miðja síðustu viku og orðrómur er á annarri hitabylgju um næstu helgi. „Það fór að vera heitt fyrir tíu dögum og smám saman fór þetta að aukast og mesti hitinn var á þriðjudag og miðvikudag í síðustu viku og á fimmtudaginn náði þetta hámarki. Í gær [laugardag] kom brjálað þrumuveður og þá loksins fór hitinn aðeins niður og í dag er 30 stiga hiti en mikill raki af því að það rigndi í gærkvöldi.“
„Það er spáð eitthvað í kringum 30 gráður í vikunni og svo var einhver að segja mér að það eigi að koma aftur hitabylgja næstu helgi en ég er ekki búin að skoða veðurspána. Ég bara hunsa það og hugsa að þetta hljóti að reddast,“ segir Jóna Harpa sem hugsar eins og sannur Íslendingur þrátt fyrir að hafa verið búsett lengi erlendis.
Tíðari hitabylgjur sem var lengur í einu
Sem fyrr segir þá hefur Jóna Harpa búið í áratug í Frakklandi. Hún segir þessar hitabylgjur vera mikið áhyggjuefni.
„Málið með þessar hitabylgjur er að þetta er farið að aukast svo rosalega og vara svo lengi í senn. Ég hef miklar áhyggjur af því. Um mánaðarmótin maí/júní kom hitabylgja og svo þremur vikum seinna þá kom aftur, þessi hitabylgja sem er enn í gangi.“
„Þetta er alveg í viku núna sem er rosalega langur tími. Áður fyrr þá voru þetta kannski þrír eða fjórir dagar, þannig að við vorum að þjást í stuttan tíma og svo kom aftur venjulegt veður. En núna er þetta vika, tíu dagar þannig að þetta er mjög lýjandi. Maður verður rosalega þreyttur og vaknar oft með hausverk. Þannig að þetta er bara mjög flókið og erfitt að kljást við þennan mikla hita í svona langan tíma.“
Stórhættuleg hitabylgja
Hvaða skilaboð er Jóna Harpa með til Sunnlendinga sem þurfa að sætta sig við tólf gráður og rigningu þessa dagana? „Bara njótið þess. Þið vitið ekki hvað það er frábært að vera með ferskt loft og geta andað almennilega. Ég sat í sófanum núna í vikunni, í einhverju hitakasti eftir vinnudaginn, og þá pældi ég í því hvað við tökum því sem sjálfsögðum hlut að vera með ferskt loft. Ég sakna þess svo mikið að fá kalt og frískt loft og meira að segja bara að fá rigningu,“ segir Jóna Harpa og leggur mikla áherslu á orð sín.
„Það er ekkert djók þegar það er svona mikill hiti því að þetta er stórhættulegt. Það eru um þúsund manns sem eru búnir að deyja út af þessari hitabylgju og þar á meðal börn sem hafa lokast inn í bílum, sem mér finnst alveg hræðilegt.“
„Fólk er líka að drukkna, því að það er að reyna að kæla sig niður í ám og einhverjum stöðum þar sem á ekki að baða sig. Þannig að þetta er ekkert grín. Ég vil miklu frekar 12 gráður en þennan hita. Ég hef alltaf sagt það – ég vil miklu frekar kulda en hita. Ég tek glöð á móti 12 gráðum,“ segir Jóna Harpa að lokum.
