Bókakaffið á Selfossi fagnar tuttugu ára afmæli sínu á morgun, laugardag. Af því tilefni verður mikið húllumhæ í Bókakaffinu sem er í senn bókabúð og kaffihús.
„Þetta eru búin að vera skemmtileg tuttugu ár. Þetta er þakklátt starf að vera bóksali og við fundum það alveg frá fyrsta degi. Það var kannski meira það heldur en endilega að maður græddi svo mikla peninga. Þetta er þjónusta sem fólk vill hafa, að hér sé bókabúð,“ segir Bjarni Harðarson, annar eigandi Bókakaffisins, í samtali við sunnlenska.is.
Bjarni hefur rekið Bókakaffið ásamt eiginkonu sinni, Elínu Gunnlaugsdóttur, með miklum glæsibrag. Allajafna stendur Anna Björk Eyvindardóttir vaktina á staðnum en þau hjónin hlaupa þó bæði reglulega undir bagga enda hafa þau bæði afskaplega gaman bóksölustarfinu.
„Það eru þessi mannlegu samskipti. Vegna þess að þetta er kaffihús þá koma mjög margir oft og verða fastakúnnar og maður kynnist þeim. Það er dálítið skemmtilegt,“ bætir Elín við.
Blaðamaður sunnlenska.is situr andspænis þessum samrýmdu og yfirveguðu hjónum, skömmu fyrir opnun Bókakaffisins á votviðrasömum og gráum fimmtudegi. Inni á Bókakaffinu er þó hlýlegt og góður andi. Þarna er svo sannarlega gott að vera. Bjarni er á fullu að taka bækur upp úr kössum á meðan viðtalinu stendur enda maður með mörg járn í eldinum, sem þarf að nýta tímann sinn vel.
Góð umsögn á Tripadvisor gulls ígildi
„Erlendir ferðamenn halda okkur uppi yfir sumartímann. Það gera þeir með tvennu móti. Annars vegar með því að versla og hins vegar fáum við svo jákvæðar umsagnir frá þeim á Tripadvisor, Google og fleiri stöðum. Þessar auglýsingar eru miklu áhrifaríkari en þær sem maður getur keypt,“ segir Bjarni um leið og hann raðar bókum á borðið.
Elín hefur sínar kenningar um það hvers vegna Bókakaffið sé jafn vinsælt hjá erlendum ferðamönnum eins og raun ber vitni. „Innréttingarnar eru dálítið eins og þú sért að koma inn í stofu hjá einhverjum. Þetta eru bara IKEA hillur. Það er ekkert hannað hérna, nema það er bara hannað um leið og það er sett upp. Kannski dálítið eins og maður gerir heima hjá sér,“ segir Elín og bætir við að það gleðji marga ferðamenn að það séu heimamenn að vinna í bókabúðinni.
Bækur eru tískuvara
„Þegar maður opnar bókabúð þá heldur maður að bókin sem kemur út það árið verði sísölu bók en í rauninni kemst maður að því mjög fljótlega að bækur eru tískuvara. Það eru bara örfáir íslenskir höfundar sem seljast stöðugt. Sumir seljast bara um jólin, sumir seljast varla neitt,“ segir Elín.
Bjarni bætir því við að í kjölfar bíómyndarinnar Odyssey hafi samnefndar bækur rokið út hjá þeim. „Við áttum mikið af honum í gömlu bókunum á lagernum – það var allt hreinsað upp bara á fyrstu dögum. Nú bíðum við bara eftir að finna ný eintök, við erum náttúrulega alla daga að taka upp úr kössum.“
„Sísölu höfundarnir eru til dæmis Jón Kalman, Hallgrímur Helgason og Auður Ava. Arnaldur fer bara um jólin. Það selst mest af honum í stórmörkuðum. Bókin How Iceland Changed The World eftir Egil Bjarnason er svo sívinsæl hjá okkur. Við seljum eintak af henni í hverri viku,“ segir Elín en þess má geta að Egill er einmitt sonur þeirra hjóna og hafa margir gestir Bókakaffisins orðið uppnumdir þegar þeir komast að tengingu bókarinnar við Bókakaffið. Elín og Bjarni hafa jafnvel verið beðin um að árita bókina hans Egils.
Gamlar bækur lifa góðu lífi
Í kóvidinu opnuðu þau hjónin svo útibú í Reykjavík, nánar tiltekið í Ármúla 42. Sú búð hefur blómstrað alveg frá upphafi. Bjarni segir að það hafi styrkt búðina á Selfossi að reka búð í Reykjavík.
„Fólk veit frekar af okkur af því að það veit af okkur í Reykjavík. Við eigum okkar fastakúnna þar og þeir koma líka hingað,“ segir Bjarni og Elín skýtur inn í að það hafi sömuleiðis styrkt búðina í Reykjavík að það sé einnig búð á Selfossi.
„Nýja bókin er svolítið í kreppu en gamlar bækur, notaðar bækur, þær lifa í rauninni hlutfallslega betra lífi en heldur en þær nýju. Þar er ekki þessi niðurtúr. Auðvitað hefur það aldrei verið einhver stóriðnaður líkt og með nýju bækurnar en það heldur alveg sjó,“ segir Bjarni.
Ákveðinn hópur sem les alltaf bækur
„Ég hef haft þá kenningu að íslenska bókaþjóðin sé alveg til ennþá en þetta er eitthvað sem guðirnir bjuggu til sem bara svona djók. Höfum bókaþjóð þarna, þetta er svo kalt og andstyggilegt land og það verður að vera bókaþjóð einhvers staðar. En þetta er einhver viss fjöldi sæta. Það eru bara jafn margir í bókaþjóðinni núna eins og þegar við vorum 40.000. Við erum núna 400.000, þannig að þetta er aðeins þynnra en þetta er samt sem áður mjög sterk þjóð, bókaþjóðin. Þessi hópur, svona 10-20 þúsund manns, les bækur og stendur með bókinni sama hvað,“ segir Bjarni.
„Það voru harðir jólapakkar á öllum heimilum á sínum tíma og flestir fengu allavega eina bók í jólagjöf. Þessi heimur er horfinn, sem er einhver svona algildur. Hann er í vissum fjölskyldum og á vissum heimilum en hann er ekki eins og hann var. Það er vafamál að hann komi til baka,“ segir Bjarni og þar með var hann rokinn. Það er mikið að gera hjá mönnum með margar hugmyndir.
Alvöru afmælisveisla
Elín situr aftur á móti sem fastast í sæti sínu og kippir sér lítið við stormsveipinn sem fylgdi brottför Bjarna. „Við erum að fá mjög góða dóma fyrir kaffið okkar,“ segir hún. „Við fáum að heyra að við séum með besta kaffið á Suðurlandi. Við erum með kaffi frá Kaffitári og við setjum engan á kaffivélina sem kann ekki á hana,“ segir Elín en þess má geta að bakkelsið á Bókakaffinu kemur frá frá Almari bakara og GK bakarí á Selfossi.
„Á morgun verður afmælisveisla í Bókakaffinu og hefst hún klukkan tvö. Það verður afmæliskaka með kertum sem við Bjarni blásum á með viðhöfn,“ segir Elín og hlær. „Einnig verður ljóðalestur og söngur, afmælistilboð á völdum bókatitlum, gömlum og nýjum og ýmislegt fleira skemmtilegt. Allir eru hjartanlega velkomnir á meðan húsrúm leyfir. Við erum afar þakklát fyrir viðskiptin öll þessi ár,“ segir Elín að lokum.