„Ég verð að viðurkenna vanþekkingu mína á Evrópusambandinu sem hér er að verða bara æpandi greinilega. Vegna þess að ég kannast ekki við ummæli Evrópusambandsins eða framkvæmdastjórnarinnar varðandi það að íslenzk stjórnsýsla sé of lítil til þess að geta tekizt á við Evrópusambandsaðild,“ sagði Dagbjört Hákonardóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, í umræðum á Alþingi í vikunni um þingsályktunartillögu utanríkisráðherra um fyrirhugað þjóðaratkvæði um sambandið.
Með þeim orðum brást Dagbjört við andsvari frá Jóni Pétri Zimsen, þingmanni Sjálfstæðisflokksins, sem vakti meðal annars athygli á því að í gögnum Evrópusambandsins um umsókn Íslands á sínum tíma kæmi fram það álit að stjórnsýsla Íslands væri of lítil til þess að ráða við þær skuldbindingar sem fylgdu inngöngu í sambandið. Dagbjört lenti ljóslega í nokkrum vanda með að svara Jóni Pétri og sagðist ekki geta tjáð sig almennilega um umrædd ummæli þar sem hún þekkti þau ekki.
Til dæmis er smæð íslenzku stjórnsýslunnar að áliti Evrópusambandsins til umfjöllunar í skjali á vegum ríkisstjórnar þess (framkvæmdastjórnarinnar) frá árinu 2011 sem nefnist „Commission decision of 08.04.2011 on a Multi-annual Indicative Planning Document (MIPD) 2011-2013 for Iceland“ og unnið var í kjölfar úttektar sambandsins á stjórnsýslu landsins vegna umsóknarinnar. Leynir sér ekki það sjónarmið að stjórnsýslan sé ekki í stakk búin til að höndla inngöngu í það.
„Heilt á litið er stjórnsýslan lítil og býr við takmarkaðar fjárveitingar. […] Ísland mun þurfa að byggja upp getu stjórnsýslunnar til þess að taka upp, þýða og innleiða löggjöf Evrópusambandsins og koma á laggirnar öllum þeim nauðsynlegu innviðum sem vera innan sambandsins krefst. […] Stjórnsýsla Íslands er lítil. Hjá stjórnarráðinu starfa um 700 opinberir starfsmenn og það samanstendur af tíu ráðuneytum. […] Ráðuneytin eru lítil og hafa á bilinu 26 til 214 starfsmenn.“
Mögulega ættu þeir sem kalla eftir inngöngu í Evrópusambandið að kynna sér þau gögn sem þegar liggja fyrir áður en farið er að kalla eftir því að farið verði í kostnaðarsamt og tímafrekt umsóknarferli að sambandinu sem felur einkum í sér aðlögun að öllu regluverki þess og stjórnsýslu til að afla meintra frekari gagna. Ferli sem taka mun nokkur ár og kosta milljarða króna á kostnað verkefna sem sannarlega eru brýn ólíkt Evrópusambandsvegferð ríkisstjórnarinnar.
Hjörtur J. Guðmundsson
Sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur