Sveitarfélagið Árborg má muna sinn fífil fegurri í umhverfismálum. Sú var tíð að Selfoss var þekktur fyrir snyrtilegt umhverfi. Á sjöunda áratug síðustu aldar var mikil uppbygging í sveitarfélaginu. Þar fór saman áhugi íbúanna og frumkvæði sveitarfélagsins. Sveitarfélagið hóf malbikun gatna og gangstéttagerð, rafstrengjum var komið í jörð og götulýsing sett upp. Íbúarnir gróðursettu tré á lóðum sínum, steyptu kanta umhverfis og fengu lánuð mót frá sveitarfélaginu til þess arna. Þá var sveitarfélagið í fararbroddi annarra sveitarfélaga í þessum efnum
Nú er öldin önnur. Sveitarfélagið skarar á engan hátt fram úr, frekar er það á hinn veginn. Ég mun hér á eftir nefna það helsta en vil þó taka fram að hér er eingöngu fjallað um stöðu mála á Selfossi en ekki á Eyrarbakka og Stokkseyri þar sem ég þekki ekki eins vel til mála.
Frárennslismál
Framkvæmdir við hreinsistöð hafa tekið óhemju tíma eða u.þ.b. áratug, og hillir loks undir lok verkefnisins um næstu áramót. Núverandi meirihluti virðist hvorki hafa haft áhuga né metnað til að ljuka verkinu á kjörtímabilinu.
Framkvæmdir í handaskolum
Framkvæmdir á síðustu árum á vegum bæjarins hafa hafa einkennst af miklu sleifarlagi. Endurnýjun gatna hefur gengið mjög seint og jafnvel staðið yfir árum saman. Þar má nefna t.d. framkvæmdir við vestanverða Fossheiði og Rauðholt. Þó tekur steininn úr þegar framkvæmdir við nýja dælustöð við árbakkann eru skoðaðar. Það er ekki falleg ásýndin sem blasir við vegfarendum sem koma til bæjarins. Bæjaryfirvöldum hefði verið í lófa lagið að ganga strax frá þeim hluta framkvæmdanna sem er lokið og það fyrir löngu síðan. Þar fyrir utan er mannvirkið einstaklega ljótt og spillir verulega þessum fallega hluta árbakkans. „Það er eins og andskotinn hafi gert þetta með öfugum klónum fyrir aftan bak“ var einhvern tíma sagt um óvönduð vinnubrögð. Það á ágætlega við um þessa framkvæmd, Þar fyrir utan hefur mér verið sagt af fagmanni að engin þörf hafi verið á þessari staðsetningu dæluhússins.
Umhirða og viðhald
Viðhaldi gatna er verulega ábótavant, ónýtt slitlag er víða með tilheyrandi holum, gangstéttarkantar brotnir og gangstéttir stórhættulegar sem sums staðar eru orðnar eins og apalhraun yfirferðar. Tröppurnar við ráðhúsið hliðið að Tryggvagarði eru bæjarfélaginu síðan til ævarandi skammar.
Sigtúnsgarður
Mörg ár eru liðin síðan ákveðið var að útbúa bæjargarð í miðbæ Selfoss sem ætlaður yrði til útivistar og samkomuhalds. Útlit garðsins var hannað fyrir u.þ.b. þremur áratugum og framkvæmdir hófust með uppbyggingu mana sem gróðursett var í og malbikað plan þar sem skemmtanir vegna 17. júní og „Sumars á Selfossi“ hafa farið fram. Þá var malbikaður göngustigur lagður í gegnum svæðið. Árið 2013 var svo hóað til samkomu og garðinum gefið nafnið Sigtúnsgarður við hátíðlega athöfn með tilheyrandi myndatökum og ræðuhöldum. Siðan hefur ekkert gerst nema að svæðið hefur í tvígang verið minnkað og það sem af var tekið afhent Sigtúni-þróunarfélagi því að kostnaðarlausu. Því er nú svo komið að aðeins stendur eftir helmingur af svæðinu sem garðinum var ætlað og ef fram heldur sem horfir mun Sigtún-þróunarfélag eignast afganginn án þess að greiða eina krónu fyrir.
Fyrir utan þann seinagang og aðgerðaleysi sem hér hefur verið lýst hefur sveitarfélagið gengið mjög illa um þessa eign sína, viðhald og umhirða í algjöru lágmark, og auk þess leyft umferð níðþungra ökutækja (tívolí), og raunar annarri bílaumferð inn á grasflatirnar með tilheyrandi skemmdum.
Í umræðum á netinu um þessa stöðu bar einn af forvígismönnum bæjarstjórnarinnar fyrir sig að ástæða þessa væri peningaskortur. Sú skýring er hrein fásinna, bæjarfélagið hefur á þeim tíma sem liðinn er frá upphafsframkvæmdum oft staðið ágætlega og þar að aukið eru nauðsynlegar framkvæmdir við garðinn ekki sérlega kostnaðarsamar.
Hvað er til ráða?
Ég er nokkuð viss um að flestir íbúar vilji hafa bæinn sinn fallegan og snyrtilegan en til þess þarf að gera átak bæði bæjaryfirvalda og almennings. Veita þarf meira fé til þessara verkefna en ekki síst að vera vakandi fyrir umbótum og leita í því skyni samstarfs við almenning og áhugamannafélög eins og Skógræktarfélag Selfoss sem hefur unnið stórvirki í Hellisskógi á undanförnum áratugum. Rétt er að taka fram að ekki er um mikla fjármuni að ræða í samanburði við aðra kostnaðarliði sveitarfélagsins.
Núverandi bæjarstjórnarmeirihluti Sjálfstæðisflokksins hefur fengið sín tækifæri en algerlega brugðist í þessum efnum og virðist hvorki hafa áhuga né metnað til umbóta. Hann býður að mestu fram sama fólkið sem skipaði listann í síðustu kosningum og því engra breytinga þaðan að vænta. Því er nauðynlegt að að fella hann í komandi kosningum sem og af öðrum ástæðum og mynda nýjan meirihluta annarra flokka undir forystu Samfylkingarinnar og óháðra.
Tökum aftur forystu í umhverfismálum og gerum bæinn okkar snyrtilegan og fallegan á nýjan leik.
Þorvarður Hjaltason
Skipar 18. sæti á lista Samfylkingar og óháðra