Það er yndislegt að ala upp börn í Árborg, börnin fara út að leika sér, hjóla út um koppa og grundir, þekkja alltaf einhvern allstaðar svona eins og þegar maður sjálfur ólst upp í litlu bæjarfélagi. Það er hinsvegar langt í frá ódýrt að eiga börn í Árborg. Undanfarin ár hafa komið fram allskonar sparnaðarleiðir til að sporna við þeim halla sem komin var í sveitarfélagið, þær sparnaðarleiðir bitna á fólkinu sem við viljum styðja við og hlúa að í samfélaginu okkar, barnafólkinu. Til dæmis höfum við sem eigum börn á leikskólaaldri orðið fyrir miklum hækkunum á sama tíma og þjónusta er minnkuð sbr. skráningardaga og skráning eftir kl 14 á föstudögum.
Sláandi samanburður
Ég ákvað því að bera saman leikskólagjöld í sveitarfélögunum í kringum okkur sem og í Reykjavík. Niðurstöðurnar voru sláandi. Ég lagði fyrir og reiknaði með dyggri aðstoð leikskólagjöld fyrir hjón með eitt barn í vistun 40 klst á viku ( milli kl 8 og 16), með tekjur upp á 14 milljónir á ári og fékk þannig samanburð á milli Árborgar og þriggja annarra sveitarfélaga.
Í Ölfusi er nýlega komið í gegn að vistun fyrir 36 klst á viku er gjaldfrjáls, foreldrar greiða einungis fyrir tvær klukkustundir á dag. Fyrir 40 klukkutíma vistun á viku greiða foreldrar því 8.820 krónur auk 12.815 krónur fyrir fæði. Það gera 21.635 kr á mánuði eða 259.620 kr á ári. Þar eru engir sérstakir skráningardagar en hægt er að skrá börnin í leikskóla milli jóla og nýárs og í dymbilviku en fyrir það greiða foreldrar ekki aukalega, þó ef börn eru skráð í fríi þessa daga þá falla niður fæðisgjöld. Systkinaafsláttur nær yfir öll skólastig (dagforeldra, leikskóla og frístund) eins og á hinum stöðunum sem kannað var. Í Ölfusi er systkinaafsláttur 30 % með barni númer 2 og 50 % af barni númer 3.
Í Hveragerði er sama saga en þar eru gjaldfrjálsir 36 klst á viku eða 6 klukkutímar á dag. Fyrir 8 tíma greiða því foreldrar 8.800 kr auk 12.300 kr í fæðisgjald. Það gera 21.100 krónur á mánuði eða 253.200 kr á ári. Þar eru einnig engir sérstakir skráningardagar. Í Hveragerði er systkinaafsláttur á þann veg að 30 % afsláttur er fyrir barn númer tvö og 100 % afsláttur fyrir barn númer þrjú og fleiri.
Í Reykjavík er komið nýtt kerfi sem metur leikskólagjöld einnig eftir tekjum foreldra og því var gert ráð fyrir 14 milljónum í árstekjum hjá viðkomandi foreldrum. Fyrir 40 klukkustunda vistun á viku greiða foreldrar því 14.400 kr auk 15.290 kr í fæðisgjald. Foreldrar greiða því 29.690 kr á mánuði eða 356.280 kr á ári. Teknir voru upp skráningardagar sem eru vetrar- og haustfrí sem fylgja fríum grunnskólanna, í dymbilviku og milli jóla og nýárs en fyrir það greiða foreldrar 5000 kr á dag. Systkinaafsláttur er þannig að 100 % afsláttur er gefinn fyrir hvert barn umfram eitt.
Í Árborg samkvæmt „nýju“ leiðinni greiða foreldrar fyrir 40 klukkustunda vistun 47.586 kr auk 12.884 kr í fæði. Foreldrar greiða því 60.470 krónur á mánuði eða 725.640 kr á ári fyrir vistunina. Þar eru einnig skráningardagar sem fylgja grunnskólum sveitarfélagsins og þarf að greiða 3000 kr á dag fyrir þá. Í Árborg er systkinaafsláttur 50 % fyrir barn númer tvö, 75% fyrir barn númer þrjú og 100 % fyrir barn númer 4.
Það blasir því við að mun dýrara er að hafa börn í vistun á leikskólum í sveitarfélaginu okkar, en það munar um 179,5 % á Leikskólagjöldum í Ölfus og Árborg á ári. Milli Árborgar og Hveragerðis munar 186,6% á leikskólagjöldum og á hvorugum þessum stað eru skráningardagar svo foreldrar geta nýtt sér 40 klukkustunda vistun. Í Árborg og Reykjavík eru skráningardagar en það munar þó 103,7 % á leikskólagjöldum.
Við sem samfélag eigum öll að vilja að barnafólkið flytji í okkar sveitarfélag en með þennan gríðarlega mun á leikskólagjöldum þá er nokkuð víst að barnafólkið flytur í nágrannasveitarfélögin við okkur. Við þurfum að breyta þessu og vera samkeppnishæf við þá sem í kringum okkur eru.
Setjum þak á leikskólagjöld
Samfylkingin leggur til að þak verði sett á leikskólagjöld og 100% systkinaafsláttur tekinn upp. Auk þess verði réttur til leikskólavistar verði lögfestur frá því að fæðingarorlofi lýkur. Það þarf að gerast í samstarfi ríkis og sveitarfélaga og er löngu tímabært.
Tillögur flokksins gera ráð fyrir að engin fjölskylda greiði meira en 50 þúsund krónur á mánuði fyrir 40 tíma leikskólaviku, en að tekjulægri greiði minna. Þannig hlífum við barnafjölskyldum við allt að 450 þúsund króna kostnaði á ári.
Því til viðbótar er lagt til að haldið verði áfram að efla frístundastyrki við barnafjölskyldur til að ýta undir virka þátttöku í íþrótta- og tómstundastarfi um land allt.
Tinna Berg Damayanthi Rúnarsdóttir
Frambjóðandi Samfylkingarinnar og óháðra í Árborg