Selfoss hefur til lengri tíma verið mikill íþróttabær. Börn og ungmenni stunda fjölbreyttar íþróttir, sum til skemmri tíma en önnur fara alla leið. Margir þessara einstaklinga skila sér svo í félagsstarfið í kring um deildirnar. Langflestir taka það með sér að eiga góðar og ógleymanlegar minningar frá árum sínum í íþróttum. Ávinningurinn af þátttökunni er margsannaður og ljóst að íþróttir eru ein besta forvörn sem til er fyrir börnin okkar. Íþróttir hafa líka góð áhrif á samfélagið í heild og fátt sem sameinar meira en að styðja sitt lið. Þessi jákvæðu áhrif skila sér hvort sem þú stundar íþróttir til lengri eða skemmri tíma eða hvort þú stundar þær til þess að ná árangri eða af félagslegum ástæðum einum. Íþróttir eiga af þessum ástæðum að vera í forgangi í hverju samfélagi.
Uppbygging setið á hakanum
Aðstöðumál íþrótta á Selfossi hafa lengi verið til umræðu á meðal þeirra sem við þær starfa. Þau eru þó af einhverjum ástæðum ekki vinsæl umræðuefni á opinberum vettvangi. Upplifunin er oft á tíðum sú að íþróttir séu baggi á sveitarfélaginu þar sem áhrif þeirra og samfélagshlutverk eru gleymd. Það virðist vera auðvelt að forgangsraða framfyrir íþróttir og er uppsöfnuð aðstöðuskuld við Ungmennafélagið og undirdeildir í dag orðin gríðarleg. Þetta á við um æfingaaðstöðuna sjálfa og ekki síður sameiginlega félagsaðstöðu, hvort sem er um að ræða skrifstofur fyrir deildir, fundarsali eða sameiginlega lyftingaaðstöðu o.s.frv.
Staða innanhúsíþrótta er óboðleg
Árið 2004 var Iða, íþróttahús við Fjölbrautaskóla Suðurlands, tekið í notkun. Í dag er það sveitarfélagið sem leigir þar aðstöðu fyrir tugi milljóna á ári. Iða var vissulega þörf á sínum tíma og hefur reynst vel sem skammtímalausnin sem hún var. Staðan í dag er hins vegar sú að húsið er fullt. Handboltinn teflir fram liðum í öllum aldursflokkum hjá báðum kynjum sem gerir það að verkum að æft er í húsinu langt fram á kvöld (stundum til 23:00). Þá hafa æfingatímar verið takmarkaðir hjá eldri iðkendum til þess að allir geti æft og yngri iðkendur æfa um helgar. Ekkert félag í okkar samanburði er með færri æfingatíma. Vegna þessa takmarkast allt afreksstarf sem og frekari stækkun deildarinnar.
Íþróttahúsið Baula við Sunnulækjarskóla var svo tekið í notkun árið 2008 en þá var starfsemi fimleikanna færð í heild sinni frá Vallaskóla. Eins og allir vita er sú aðstaða aðeins að nafninu til og nokkuð fjærri aðal íþróttasvæðinu. Elstu krakkarnir, landsliðsfólk í sínum flokkum, þurfa að hefja aðhlaup frá aðliggjandi gangi. Þar er engin keppnisaðstaða sem takmarkar verulega möguleika til mótahalds á Selfossi en flytja þarf rándýr áhöld í sendibílum á milli húsa með tilheyrandi hnjaski og jafnvel tjóni. Þjálfarar skipta um föt á einu klósetti sem ætlað er fyrir fatlaða en lítil sem engin önnur aðstaða er fyrir þjálfara og aðra starfsmenn deildarinnar. Þegar mest lætur eru þar 150 börn á æfingu á sama tíma. Þessir krakkar deila með sér tveimur klefum, og tveimur klósettum. Aðstaðan hefur frá upphafi verið ófullnægjandi og er í dag óboðleg bæði fyrir iðkendur og starfsfólk fimleikadeildarinnar. Hún stenst jafnframt ekki þær kröfur sem gera má til íþróttaaðstöðu í íþróttabænum Selfossi.
Árið 2022 var svo tekið í notkun fyrsta og eina fjölnotaíþróttahús í sögu Selfoss, Selfosshöllin. Hús sem svo sannarlega hefur sannað gildi sitt enda er það byggt í hjarta íþrótta á Selfossi og geta börn gengið á milli æfinga í mörgum greinum eftir að í mesta lagi eitt skutl. Þar eru börn í leik fram á kvöld og allskonar annað líf er í húsinu. Allt eins og það á að vera.
Hugmyndir dagsins í dag – framtíðarsýn
Nú heyrast um það sögur að loksins standi til að byggja nýtt fjölnota íþróttahús sem hýsa á bæði fimleikadeildina og handboltann og jafnvel fleiri. Það eru auðvitað frábærar fréttir. Það sem ég hef þó áhyggjur af er fyrirhuguð staðsetning þess við Stekkjaskóla. Með hagkvæmnisútreikningum til skamms tíma má eflaust færa fyrir því rök að skynsamlegt sé að stækka upphafleg áform um skólaíþróttahús í stærra mannvirki sem nýtist þá jafnt skólastarfi sem og annarri íþróttaiðkun.
Fyrir mér er það þó rörsýni. Fyrir utan hið augljósa eru líka ýmis hagkvæmnissjónarmið sem nást með því að byggja upp við Engjaveg, bæði fjárhagsleg og ekki síst samfélagsleg. Má þar nefna minni frístundaakstur. Samlegðaráhrif með uppbyggingu annarra innviða fyrir íþróttir við Engjaveg. Á ég þar við skrifstofur, fundarsali, lyftingaaðstöðu og annað sambærilegt. Þá opnast tækifæri til þess að halda stærri viðburði sem skila tekjum víða í samfélaginu. Það sem er þó mikilvægast af þessu er það hagræði sem skapast fyrir deildirnar að raða upp sinni dagskrá þannig að allir geta notið hennar á sem bestan hátt. Með því að dreifa uppbyggingunni verða óhjákvæmilega til árekstrar æfingatíma milli deilda og erfitt getur reynst að raða þannig að aðgengi sé gott að því að æfa fleiri en eina íþrótt. Jafnframt verður erfiðara að skipuleggja skutl eða frístundabíla þannig að allt gangi upp. Hættan er sú að aðgengi barna til íþróttaiðkunar muni skerðast til muna, gjá getur myndast á milli deilda og iðkendum getur fækkað. Allt í andstöðu við það sem ætti að vera markmið.
Með þessari grein vil ég hvetja þá sem nú er í framboði að gera uppbyggingu íþróttaaðstöðu að kosningamáli og leggja spilin á borðið. Eftir áratuga aðgerðarleysi þarf bygging nýs íþróttahúss og félagsaðstöðu að fara efst í bunkann og ákvarðanir þurfa að ráðast af því hvað sé best til langs tíma.
Gerum íþróttaaðstöðuna okkar á Selfossi eina af þeim glæsilegustu á landinu, við Engjaveg, þar sem allir geta notið hennar. Það er besta fjárfestingin fyrir börnin okkar, fyrir félagsstarfið og fyrir samfélagið í heild – og á sama tíma er það skynsamlegasta ákvörðunin til framtíðar.
Eyþór Lárusson
Selfyssingur, faðir og þjálfari meistaraflokks kvenna í handbolta á Selfossi