Eru starfsmenn Árborgar og bæjarstjórarnir Fjóla og Bragi Bjarnason búnir að eyðileggja möguleikann á að nýtt fangelsi rísi að Gamla Hrauni?
Spurt er:
Af hverju fór jarðvinna við fyrirhugað fangelsi ekki í útboð fyrir páska, eins og til stóð? Verkefni upp á 14 milljarða til næstu 4–6 ára sem hefði orðið Árborg til mikilla framfara og uppbyggingar.
Svarið er:
Land íslenska ríkisins á Gamla Hrauni, þar sem fangelsið átti að rísa, liggur samhliða landi Efra‑Sels í 2,4 km. Bæjarstjórarnir Fjóla, Bragi Bjarnason og starfsmenn Árborgar hafa árum saman beitt eiganda Efra‑Sels, Eið Baldvinsson, valdníðslu, hótunum og lögbrotum. Afleiðingin er gríðarlegt fjárhagslegt tjón, tækjatjón, landtjón og hindranir í ræktun og daglegum störfum hans á Efra Seli.
Starfsmenn Árborgar hafa ítrekað neitað að sinna lögbundnum skyldum sínum gagnvart Efra‑Seli, m.a. í skipulags- og framkvæmdamálum. Þeir hafa sent hótanapósta um málefni sem heyra hvorki undir þá né embætti Árborgar.
Atli Marel Vokes, sviðsstjóri mannvirkja- og umhverfissviðs, hefur einnig brugðist stjórnsýslulögum. Hann hringdi m.a. í fréttamann og lét frá sér rangar upplýsingar um ferðir mínar á eigin landi þegar ég var að skoða ólöglega stíflu sem Árborg hefur haldið úti á kostnað skattgreiðenda.
Ólögleg stífla í 20+ ár – skýrt lögbrot samkvæmt vatnalögum
Stíflan hefur alla tíð þjónað einni kajakaleigu til tekna en valdið öðrum landeigendum stórtjónum. Samkvæmt vatnalögum 1923 er óheimilt að stífla árfarveg sem hefur til forna runnið til sjávar. Til að slíkt mannvirki sé löglegt þarf samþykki allra að liggjandi landeigenda ásamt leyfi Umhverfisstofnunar og Orkustofnunar. Engu af þessu hefur verið sinnt, þrátt fyrir ábendingar þar um.
Þrátt fyrir að Árborg hafi vitað um algert ólögmætið frá 2023 hefur stíflan verið reist árlega. Ég hef ítrekað tilkynnt að ég muni fjarlægja hana vegna tjóns sem hún veldur á mínu landi.
Ég hef tekið stífluna niður 33 sinnum og rukkað Árborg 220.000 krónur + vsk í hvert skipti, samtals 9.002.400 kr. Starfsmenn Árborgar hafa reist hana jafn oft aftur.
Kostnaður vegna stíflu:
Með fundum, mælingum og vinnu Eflu tel ég að Árborg hafi sóað 30 til 40 milljónum króna í að viðhalda ólöglegu stíflu mannvirki síðustu 3 árinn, einni kajakaleigu til tekna.
Spurt er:
Er Árborg rekstraraðili eða eigandi umræddrar kæjakaleigu? Ef ekki á grundvelli hvers eyðir sveitarfélagið milljónum ofan á miljónir í að aðstöðuskapa fyrir þessa kajakaleigu?
Árið 2024 gerði lögmaður Árborgar, Sigríður Vilhjálmsdóttir, bæjarstjórn og starfsmönnum fullljóst að stíflan væri ólögleg.
Samkvæmt stjórnsýslulögum getur starfsmaður sem framkvæmir lögbrot ekki skýlt sér á bak við skipun yfirmanns. Í stjórnsýslulögum kemur skýrt fram að lögbrot eru á ábyrgð starfsmanna sjálfra og taka þeir við sektum og refsingum fyrir lögbrot í starfi.
Af hverju fangelsið mun líklega ekki rísa
Árborg gaf Ríkiseignum rangar upplýsingar um að landamörk Gamla Hrauns og Efra‑Sels væru rétt staðsett (sem þau eru ekki), hnitsett, landlýst og þinglýst. Það er rangt. Ekkert af þessu hefur verið gert.
Rúnar Guðmundsson á skipulagsdeild Árborgar hefur ítrekað neitað að vinna með bóndanum á Efra-Seli, Eiði Baldvinssyni, að frágangi landamarka og nýs vegstæðis að Efra‑Seli, þrátt fyrir að það sé forsenda þess að framkvæmdir geti hafist að fullu á Efra-Seli án þess að allur þungaflutningar fari í gegnum Stokkseyri og bæjarhlað á Syðra‑Sel.
Ég, Eiður Baldvinsson, hef bent Ríkiseignum á að deiliskipulag Árborgar fyrir fangelsið sé meingallað og geti valdið hundruð milljóna króna auka kostnaði í framkvæmdinni.
Til að útboð geti átt sér stað fyrir umrætt fangelsi þarf:
- að kalla eiganda Efra‑Sels að borðinu.
- að semja um réttar landamarkalínur.
- að hnitsetja, landlýsa og þinglýsa mörkum.
- að Árborg samþykki og undirriti skilmála, sem landeigendur setja sem skilyrði fyrir þessari risa framkvæmd í bakgarði þeirra, með tilheyrandi röskun á því skipulagi, hönnun, framtíðar sölu möguleikum og tjóni á verðmætum þess mikla lands sem næst þessu fangelsi er, sem verður verðlaust og í raun einskis manns land á endanum, þar sem enginn vill vera.
Ef ég, Eiður Baldvinson, eigandi Efra‑Sels, skrifa ekki undir frágang á þessum landarmörkum, þá eru allar forsendur fangelsisverkefnisins brostnar. Lögin eru skýr: ekki er hægt að beita mig eignarnámi eða frekari valdníðslu til að knýja fram samþykki mitt um að þetta verk geti farið í útboð, án míns vilja til að svo verði.
Kveðja góð frá Efra Seli,
Eiður Baldvinsson
[Bréf þetta var sent til bæjarfulltrúa Árborgar í dag og þeim boðið að gera athugasemdir. Þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir mínar til að ná í Braga Bjarnason á síðustu dögum og fá viðbrögð frá honum um þessa grein mína, sem og hvort eitthvað sé ekki rétt með farið í henni, þá hefur hann ekki haft fyrir því að svara mér, eins og hann hefur áður oft ekki gert. Tel ég mig því ekki eiga annara kosta völ en að senda þessa grein ásamt fleiri gögnum, til fjölmiðla. Eiður Baldvinsson]